تبلیغات
بیداری قلب ها - سایت تحلیلی خبری انقلاب های اسلامی - انقلاب اسلامی ایران چه تأثیراتی بیداری اسلامی جهان داشته است؟
 
 صفحه نخست               ارسال مستندات            پست الکترونیک               ارتباط با مدیر               RSS
انقلاب اسلامی ایران چه تأثیراتی بیداری اسلامی جهان داشته است؟

با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، بزرگ‌ترین تحوّل جهانی قرن بیستم به وقوع پیوست. بنیان‌گذار این انقلاب بزرگ مردی از پرورش یافتگان مكتب حضرت محمد بن عبدالله ـ صلی الله علیه و آله ـ بود كه در بندگی و حق گویی و حق جویی، خروش و استقامت بر آدم، نوح، ابراهیم، موسی و عیسی ـ علیهم السلام ـ اقتدا نموده و بسان جدّش علی ابن ابیطالب ـ علیه السلام ـ با ارادة آهنین و پیام های پرمغز و كلام نافذ خویش پردةتباهی ها و تاریكی ها را درید و جبهة باطل را یكسره به میدان مبارزه طلبید. امام خمینی ـ رحمت الله علیه ـ ، با رهبری این انقلاب، بزرگترین تحول جهانی در قرن بیستم میلادی را رقم زد. دنیا نیز شاهد این معجزة عظیم الهی بود و این واقعیتی است كه بارها امام راحلمان بر آن تأكید نمودند:
«یك تحوّل روحی در جامعه پیدا شد كه من غیر از آن كه بگویم یك معجزه بود، یك ارادة الهی بود، نمی توانم اسم دیگری رویش بگذارم». ایشان می فرماید: «این جا حساب الهی است، این جا دست خداست، اشخاص نمی توانند یك همچو قدرتی ایجاد كنند .... این ارادة الهی است كه تمام حساب های حساب گران مادی را باطل كرد.»
این انقلاب، موجب تحولات عظیم در سرتاسر دنیا شد، به ویژه آنكه نقش انكار ناپذیری در بیداری اسلامی جهان داشت. «فرد هالیدی» استاد روابط بین الملل دانشگاه لندن در این مورد می گوید: «انقلاب اسلامی عظیم ترین انقلاب تاریخ است و همه می دانیم این كار عظیم در پرتو عظمت شخصیت امام خمینی ـ رحمت الله علیه ـ پا گرفت و دست های پرقدرت و فرمانده او بود كه این امواج عظیم انسانی را به شور و هیجان و خروش وا می داشت.»[3].«شیخ عبدالعزیز عوده» از رهبران انتفاضه نیز می گوید:«انقلاب امام خمینی ـ رحمت الله علیه ـ مهم ترین و جدّی ترین تلاش در بیدار سازی اسلامی برای اتّحاد ملّت های مسلمان بود»[4].«راجر هاردی» تهیه كنندة برنامه های تلویزیونی شبكة BBC نیز اظهار داشته است: «اسلام امروز بزرگترین مسئله غرب است . حتّی یك مسئلة بین المللی است. اسلام امروز نه فقط مسئله مربوط به خاورمیانه است، بلكه عالم گیر شده و مبارزه با آن مشكل».[5]
در هر حال باید گفت بیداری اسلامی در جهان معاصر، پدیده ای غیر قابل انكار است كه پیروزی انقلاب اسلامی و تأثیرات آن نقش بسیار راهبردی در این امر داشته و خواهد داشت. این مسئله با ارائه نظریة «صدور انقلاب اسلامی» از سوی امام خمینی ـ رحمت الله علیه ـ رنگ و شكل واقعی تری به خود گرفت. جمهوری اسلامی از همان روزهای نخست، صدور انقلاب را از اركان سیاست خارجی خود اعلام كرده است. با این حال می توان با بررسی اجمالی در برخی از مناطق دنیا، به نوعی تأثیر انقلاب اسلامی بر بیداری اسلامی جهان را ارزیابی نمود:
تأثیرات انقلاب بر بیداری اسلامی:
جان.ال.اسپوزیتو، در كتاب «انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن» بازتاب جهانی انقلاب ایران را در چهار شكل ارزیابی می نماید: نخست در دو كشور لبنان و بحرین.
دوّم، در تعداد بیشتری از كشورها، الگوی ایران و تشویق های این كشور جریان های سیاسی اسلامی پیشین را تقویت كرده و شتاب بیشتری بخشیده است. (مصر، تونس، نیجریه، اتّحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق، پاكستان و فیلیپین)
سوّم، ایران نقش عام تری در برانگیختن ایدئولوژی و تفكر سیاسی اسلامی ایفاء كرده است.(مصر، سودان، مالزی و اندونزی)
چهارم، الگو و فعالیت های ایران دلیل و بهانة لازم را فراهم آورده تا بعضی حكومت ها (عراق، مصر، تونس و اندونزی) جنبش های اسلام گرای مخالف را مهار و سركوب كنند.[6] البته در تمامی صفحات این كتاب مهم، بر بیان مصادیق تأثیرات انقلاب اسلامی در بیداری اسلامی جهانی اشاره شده است، اما ما با توجه به منابع متعدد، به برخی از كشورها اشاره خواهیم كرد.
1. آسیای مركزی (شوروی سابق): با توجه به این نكته كه حكومت مركزی شوروی، به طور رسمی منادی جامعه ای ملحد بود، و با وجود محدودیت های رسمی برای عمل به مذهب، اسلام به صورت نیروی پویا در زندگی مردم آسیای مركزی شوروی جلوه گر شده، و بی تردید انقلاب ایران در احیای مذهبی این مناطق، مؤثر بوده است. پدیدة گسترش اسلام در بین جوانان ازبكستان، تركمنستان، تاجیكستان و سراسر آسیای مركزی، هراس فزاینده حكومت ها را در پی داشته است. برای مثال، اظهار نگرانی هایی بوده است از این كه در بخش هایی از ازبكستان، تا یك پنجم دانش آموزان كلاس های نهم و دهم، پذیرفته اند كه مؤمنان مذهبی هستند و دیگر از ابراز هویت مذهبی خود شرمنده نیستند. همچنین اظهارات مشابهی در تركمنستان صورت گرفت، چرا كه مربیان و مقامات آن جا، محرك احیای مذهبی تحت تأثیر انقلاب اسلامی بودند.[7]
2. جنوب شرقی آسیا (مالزی و اندونزی):
احیای اسلام و تأثیر انقلاب در بیداری اسلامی مردم جنوب شرقی آسیا، به شیوه های گوناگونی به ویژه در مالزی و اندونزی متجلّی شده است. از نشانه های آشكار این امر، حجاب بسیاری از زنان؛ توجه هر چه بیشتر مردم و نخبگان سیاسی به نماز، روزه و سایر عبادات اسلامی، برنامه های مذهبی بیشتر در تلویزیون به ویژه در مالزی، استناد به اسلام در سخنرانی های سیاست مداران و مشاركت بیشتر در سازمان های اسلامی بین المللی است. در اندونزی نیز، سازمانی كه هیأت انقلاب اسلامی اندونزی نام داشت، متهم شد كه با تأثیر پذیری مستقیم از انقلاب ایران، درصدد براندازی رژیم سوهارتو برآمده است؛ همچنین گفته شد كه مسلمانان رادیكال، خواستار بنا نهادن دولتی اسلامی طبق الگوی ایران بوده اند.[8]
3. كشورهای حوزه خلیج فارس و عرب:
حركت های اسلامی در بیشتر كشورهای اسلامی و عربی در دهة هشتاد یعنی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، رفته رفته به سمت رسیدن به حاكمیت بوده است، به طوری كه تا به امروز میان آن ها و دولت هایشان جنگ ادامه دارد؛ مانند شورش های خودجوش سیاسی در عربستان، پاكستان، كویت و بحرین. مهم ترین تأثیر گذاران ایران انقلابی بر جهان اسلام در سطح افكار و ایدئولوژی است.
4. سودان: برنامة رسمی «اسلامی كردن دولت و جامعة سودان» در سپتامبر 1983 توسط «جعفر نمیری» آغاز شد. این برنامه هنگامی شروع شد كه توجّه جهانیان به موضوعی معطوف شده بود كه بسیاری، آن را رستاخیز اسلامی می نامند. انقلاب ایران به این رستاخیز، جان تازه ای دمید. در مفهوم تاریخی وسیع تر ، انقلاب ایران از طریق تأثیر بر رستاخیز عام اسلامی، به شكل گیری تجربة «اسلامی كردن» در سودان كمك كرد.[9]
5. تونس و لیبی: انقلاب ایران، زمانی در این دو كشور مطرح شد كه سلطة حاكمان غیر مذهبی، مورد چالش گروه هایی از جامعه قرار داشت كه از پذیرش نظریة خاص این حكومت ها دربارة این كه اسلام عقب مانده و تاریك اندیش در مقابل ارزش های حكومت های نوگرا قرار گرفته است، امتناع می ورزیدند. انقلاب ایران، به تمایلات اسلامی و انقلابی كه بیش تر در این دو كشور وجود داشت، شتاب بیشتری بخشید.
6. نیجریه: رهبری امام خمینی و فكر انقلاب اسلامی در جامعة نیجریه و به ویژه در میان مسلمانان محروم شمال، احساسات و واكنش هایی را در بر داشت. استقرار جمهوری اسلامی، گرایش نهفته به سوی احیاگری و اصلاح اسلامی را در نیجریّه برانگیخت رهبران محلّی احیاگری اسلام در نیجریه، نسخة بنیاد گرایی اسلامی طرّاحی و عمل شده در ایران را در جهت پوشش دادن به مبارزه علیه فساد فزاینده و مادی گرایی بیش از حد تشكیلات سیاسی نیجریه، ماهرانه به كار گرفتند. «جنبش میقاتسین» تحت تأثیر فراوان احیاگری اسلامی در ایران قرار گرفت.[10]
7. مصر: انقلاب اسلامی ایران، روند رستاخیز اسلامی را در مصر تسریع كرده و این در حالی است كه ایران به هیچ وجه دخالت مستقیم و حتّی غیر مستقیم در مصر نداشته است. در مصر، گروه های انقلابی همچون اخوان المسلمین، تحت تأثیر انقلاب ایران بودند. دانشجویان سنّی «الجماعة الاسلامیه» در دانشگاه قاهره اعلام كردند كه انقلاب ایران، شایستة بررسی عمیق است تا از آن درس بگیریم، انگیزه كسب كنیم و از این سرمشق، بهره مند شویم.
8. الجزایر: انقلاب ایران در الجزایر نیز موجب بیداری روز افزون اسلامی شده است. استاد «شیخ ابراهیم زاك زاكی» از مبارزان و رهبران حركت اسلامی در الجزایر می گوید:«روشی كه امام به ما نشان دادند، بر این امر تأكید داشت كه نیازی نیست ما همه چیز را از ابتداء شروع كنیم. فقط باید راه را ادامه دهیم، زیرا بسیاری از كارها قبلاً انجام شده است. پیروزی انقلاب اسلامی ایران و اعتبار و تجربیات به دست آمده در الجزایر و تأثیری كه در سیستم موجود دارد، روشن می كند كه دانشگاه های شرعی چگونه باید اداره شود و دادگاه های شرعی چگونه باید تشكیل گردد...[11]
9. بوسنی و هرزگوین: پروفسور انیس امین كاریچ، وزیر فرهنگ و هنر و تعلیم و تربیت بوسنی می گوید: از زمان انقلاب اسلامی تاكنون، ما در هرزگوین، امام خمینی را «پدربزرگ» تلفظ می كنیم و ما می دانیم كه پدربزرگ چه كسی بود؟ و چقدر در بیداری و هدایت انسان ها موثر بود؟...[12]
10. غرب و آمریكا: تحلیل گران و صاحب نظران معتقدند كه با آغاز عصر امام خمینی، دین و دین داری در جهان گسترش یافته است و دین، زنده شده است. «محمد لنسل» رییس مركز فرهنگی تجدید حیات اسلام در اتریش می گوید: بی تردید انقلاب اسلامی امام خمینی، نه تنها تصویر تازه ای از اسلام در اروپا ارائه كرد بلكه حتّی زندگی مذهبی غیر مسلمانان را هم دگرگون ساخت.[13]
تأثیرات انقلاب اسلامی در بیداری اسلامی جهان، بسیار گسترده و قابل اعتناء است كه البته ذكر ابعاد آن در این مقال نمی گنجد. به عبارت دیگر: هیچ وقت نمی توان «دریا» را در «قطره» خلاصه كرد. اما در پایان می توان به عنوان جواب كوتاه و در عین حال كامل به این پرسش، به سخن آیة الله مصباح اشاره كرد كه گفته است: «مهم ترین دستاورد حركت امام خمینی ـ رحمت الله علیه ـ ، احیای دین و دین گرایی در جهان معاصر بود به گونه ای كه به بركت این حركت، نه تنها پیروان دین اسلام بلكه پیروان دیگر ادیان از جمله مسیحیت نیز حیاتی دوباره یافته و در نتیجة گرایش به دین و دین داری در سایر ملل افزایش یافت.»[14]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، جان ال اسپوزیتو، ترجمه: محسن مدیر شانه‌چی، 1382، تهران.
2. عصر امام خمینی، میر احمد رضا حاجتی، قم 1382.
3. امام خمینی و جهان معاصر، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، تهران 1375.
4. مقالة «بازتاب انفجار نور در جهان، هفته نامة پرتو سخن، شماره 267، صص، 5-4.»
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . حاجتی، میراحمد رضا، عصر امام خمینی، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1382، صفحه 39،
[2] . پیشین.
[3] . روزنامة اطلاعات، 13/4/1368.
[4] . عصر امام خمینی، پیشین، صفحه 148.
[5] . روزنامة جمهوری اسلامی، 15/1/1369.
[6] . مترجم، محسن مدیر شانه چی، مركز بازشناسی اسلام و ایران، تهران: 1382، صفحه 331-330.
[7] . هفته نامة پرتو سخن، 21/11/1383، صفحه 4.
[8] . پیشین.
[9] . پیشین.
[10] . همان.
[11] . پیشین، صفحه 5.
[12] . همان.
[13] . همان.
[14] . فصل نامة حضور، ش 24، صفحه 263-262.



نوع مطلب : مقالات، 
برچسب ها : ایران، بیداری اسلامی، تاثیرات ایران بر بیداری اسلامی، الگوی بیداری اسلامی، islamic awakening، awakening،

اشتراک گذاری در کلوب اشتراک گذاری در بالاترین اشتراک گذاری در فیس بوک اشتراک گذاری در فرندفید اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل ریدر


سخنی با رزمندگان


رزمنده ای كه در فضای سایبری میجنگی! برای فشردن كلید های كامپیوتر وضو بگیر و با نیت قربت الی الله مطلب بنویس بدون كه تو مصداق و ما رمیت اذ رمیت و لكن الله رمی هستی.
شما در شبهای تاریك "جبهه سایبری" از میدان مین گناه عبور می كنید مراقب باشید، به شهدا تمسك كنید بصیرتتون را بالا ببرید كه تركش نخورید رابطه خودتونو با خدا زیاد كنید با اهل بیت یكی بشید و در این راه گوش به فرمان آن ها باشید...


سرباز گمنام امام زمان (عج)

آمار وبلاگ
  • بازدید امروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • کل بازدید :
  • تعداد کل پست ها :